Zakaz reklamy aptek – niekonstytucyjny. Stanowisko Prokuratora Generalnego RP

Opublikowano: 19 lutego 2016 - 20:12 Autor: Zenon Wasilewski

W związku z toczącym się postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym związanym ze skargą konstytucyjną przedsiębiorcy prowadzącego aptekę, przedstawił stanowisko w sprawie zakazu reklamy aptek.

apteka

Uznał i słusznie, że taka regulacja narusza wolność działalności gospodarczej. Odniósł się do art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r.- (tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) i uznał, że jest niezgodny z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP iż art. 54 ust. 1 w zw. z art. 31ust. 3 Konstytucji RP.

Przyjmujemy stanowisko Prokuratora Generalnego z pełną akceptacją. Ta opinia może mieć kluczowe znaczenie dla dalszego funkcjonowania rynku aptecznego w Polsce. Jest niezwykle istotna dla wszystkich podmiotów obecnych na polskim rynku aptek. Potwierdza zasadność działań BCC w tym zakresie. Zwracaliśmy się niestety bezskutecznie do Prezydenta Bronisława Komorowskiego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o skierowanie tej regulacji do Trybunału Konstytucyjnego.

Od momentu wejścia w życie 1 stycznia 2012 r. ustawy refundacyjnej obowiązuje zakaz reklamy aptek wynikający z art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne. Naszym zdaniem każdy zakaz reklamy, bez względu na zakres działalności, ogranicza swobodę przedsiębiorczości. Uderza finansowo także w rynek reklamy i mediów. Niekorzystnie wpływa na rynek pracy. Ogranicza dostęp obywateli do informacji handlowej. Odstrasza od wchodzenia na polski rynek nowe podmioty zagraniczne. Taki zakaz nie znajduje żadnego merytorycznego uzasadnienia gospodarczego i może pozostawać w sprzeczności z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Zakaz reklamy i promocji jest zawsze uszczupleniem komunikacji między przedsiębiorcą a zainteresowanym konsumentem. Reklama powinna być rzetelną informacją dostępną dla obywatela, a kary wymierzane jedynie za łamanie tej zasady w przypadku rzeczywistego wystąpienia zagrożenia interesów klientów, a w aptekach – pacjentów. Niestety każde propacjenckie działanie a nawet każda informacja przekazywana z apteki do pacjenta mogą być traktowane za działanie niezgodne z art. 94 a ustawy PF. Według obecnych, zbyt restrykcyjnych przepisów, złamanie tego zakazu grozi przedsiębiorcy prowadzącemu aptekę wszczęciem postępowania przez nadzór farmaceutyczny, a w konsekwencji nawet utratą zezwolenia do prowadzenia takiej działalności.

W opiniach i komentarzach BCC wskazywał na brak precyzyjnego określenia pojęcia reklamy (informacja, promocja) i jej granic oraz na błędy związane z zasadami poprawnej legislacji. Naszym zdaniem wprowadzenie zakazu reklamy aptek i ich działalności przekracza sferę wolności rozpowszechniania i pozyskiwania informacji dla pacjenta i konkurencyjnego przedsiębiorcy. Uniemożliwiają rozwijania przez apteki dodatkowych usług dla pacjentów związanych z ofertą dotyczącą zdrowia publicznego. Podobne argumenty prezentowaliśmy także przy wprowadzaniu ustawowego zakazu reklamy OFE. Wskazywaliśmy, że przy obecnej definicji reklamy OFE, tak samo jak apteki straciły możliwość promowania swojej działalności na zewnątrz. Przypomnę, że Trybunał Konstytucyjny uznał zakaz reklamy Otwartych Funduszy Emerytalnych za niezgodny z Konstytucją.

Zaprezentowane przez Prokuratora Generalnego stanowisko stwarza możliwość podjęcia inicjatywy ustawodawczej zmian w ustawie Prawo farmaceutyczne w kierunku doprecyzowania przepisów dotyczących reklamy aptek i leków.

O autorze
Zenon Wasilewski

ekspert BCC ds. prawa medycznego.

Komentuj